Göç Dergisi

Türkiye’den Suriye’ye Geri Dönüş Gücü Bağlamında Türkiye-Suriye Arasındaki İlişkilerin Geleceği

Yusuf AVAR

Türkiye, Suriye krizinin etkisini derinden hissetmiş, önemli güvenlik sorunlarıyla karşı karşıya kalmış ve savaştan etkilenen milyonlarca Suriyeliye açık kapı politikası uygulamıştır. Bu kapsamda, savaş mağduru Suriyelileri tasvir etmek için öncelikle misafir kavramı kullanılmış, daha sonra ensar-muhacir kavramları tercih edilmiş ve 2014 yılında da Türkiye’deki Suriyeliler hukuki statü olarak geçici koruma altına alınmışlardır. Türkiye oluşturmak istediği güvenli bölgelerle geçici koruma altındaki Suriyelileri vatanlarına dönmeyi teşvik etmişse de beklenilen derecede başarı sağlanamamıştır. Ancak 8 Aralık 2024 tarihinde muhaliflerin Suriye’de Esad’dan iktidarı devralmasıyla beraber Suriyelilerin geri dönüş gücünde önemli oranda artış olmuştur. Bu çalışma, Suriyelilerin Türkiye’de geçirdikleri yıllar boyunca Türkiye ile kurdukları sosyal bağların kritik önemi üzerine ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda araştırmanın temel sorusu şudur: Türkiye’den ülkelerine geri dönen Suriyeliler, Türkiye için fırsat mı ya da tehdit mi oluşturuyor? Bu soruya yanıt bulmak için çalışma, yumuşak güç ve kamu diplomasisi kavramlarını kullanarak resmi ve diğer kaynaklardan Suriyelilerin Türkiye’de yaşadığı tecrübeleri aktardıktan sonra ülkelerine geri dönüş süreçlerini ve geri dönenlerin Türkiye-Suriye arasındaki ilişkilerde nasıl bir köprü(süzlük) oluşturabileceğini açıklamaya çalışmıştır.

ULUSLARARASI ÖĞRENCİLERDE SOSYAL UYUMUN PSİKOSOSYAL BELİRLEYİCİLERİ

Yılmaz Daşlı

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nde öğrenim gören uluslararası öğrencilerin sosyal uyum düzeylerini belirlemek ve sosyal uyumun aidiyet, umut, dışlanma ve bireysel faktörler gibi psikososyal değişkenlerle olan ilişkisini incelemektir.

Yöntem: Çalışma, nicel araştırma yaklaşımı çerçevesinde ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüş; araştırmanın örneklemini 2024–2025 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde öğrenim gören 352 uluslararası öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Kaya (2022) tarafından geliştirilen Göçmenler İçin Sosyal Uyum Ölçeği kullanılmış, veriler SPSS 22 paket programı ile analiz edilmiştir.

Bulgular: Cinsiyete göre sosyal uyumun alt boyutlarında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p > ,05). Buna karşın, öğrencilerin kaldıkları yere göre aidiyet ve umut düzeylerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Üniversite yurdunda kalan öğrencilerin aidiyet ve umut düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca gelir düzeyi ile bireysel faktörler arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır.

Sonuç: Bulgular, uluslararası öğrencilerin genel olarak olumlu bir sosyal uyum düzeyine sahip olduğunu ve psikososyal faktörlerin bu süreçte belirleyici bir rol oynadığını göstermektedir. Çalışma, üniversitelerin sosyal uyumu destekleyici politikalar geliştirmesinin önemine işaret etmektedir.

Yabancı Düşmalığından ‘Gurbetçi Düşmanlığı’na: Karaman İlinde Genç Bireyler ve Karamanlı Gurbetçiler Üzerine Nitel Bir Araştırma

Mehmet Çakır, Kamile ÖZEREN, Rabia BAL

Bu çalışma, Karaman ilinde özellikle yaz aylarında yurda dönen gurbetçilere yönelik gençler arasında ortaya çıkan gurbetçi düşmanlığı olgusunu incelemektedir. Geleneksel yabancı düşmanlığı paradigması ağırlıklı olarak etnik ve kültürel azınlıklara odaklanırken, bu araştırma, aynı ulusal gruba mensup olmalarına rağmen, ulusötesi hareketlilikleri nedeniyle toplumsal ve ekonomik olarak farklı algılanan gurbetçi bireylere yönelik gelişen paralel bir karşıtlık biçimini ele almaktadır. Çalışma, gurbetçilerin yaşam tarzları, tüketim biçimleri ve “yabancılaşmış” kimliklerine dair algıların, Karamanlı gençler arasında sembolik sınırlar ve duygusal gerilimler yarattığını derinlemesine mülakatlara dayalı nitel veriler aracılığıyla ortaya koymaktadır. Bulgular, söz konusu tutumların yalnızca yaşam tarzı farklılıklarına verilen tepkiler olmadığını; aksine, daha derin eşitsiz yapıları, aidiyetin kesintiye uğraması ve kuşaklar arası bölünmelere dayandığını göstermektedir. Bu çalışma, yabancı düşmanlığını yeniden kavramsallaştırarak, onun kapsamını ulusal sınırlar içindeki gerilimleri de kapsayacak şekilde genişletmeyi önermektedir. Bu yeni kavramsal çerçeve, göçün hem ev sahibi toplumlarda hem de göç veren ülkelerdeki toplumsal ayrışmalar üzerindeki etkilerine dair yeni açılımlar sunmasıyla önemli görülmektedir.

The Transformative Effects of Artificial Intelligence in Migration Management: An Analysis of Country Practices

Melike Çallı Kaplan

Bu çalışma, yapay zekanın (YZ) göç yönetiminde nasıl dönüştürücü bir rol üstlendiğini ve bu dönüşümün etik, hukuki ve yönetsel boyutlarını ülke örnekleri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Dijitalleşmenin hız kazanması, devletleri sınır güvenliği, vize süreçleri, sığınma başvuruları ve entegrasyon politikalarında yapay zeka temelli uygulamalara yönelmeye zorunlu kılmaktadır. YZ destekli uygulamalar, karar alma süreçlerinde verimliliği artırırken, göçmenlerin haklarının korunması bakımından yeni tartışmaları da gündeme getirmektedir. Çalışma, ABD, Kanada, Almanya, İsveç ve Avrupa Birliği örnekleri üzerinden YZ’nin göç yönetiminde kullanım alanlarını ve bu uygulamaların toplumsal etkilerini karşılaştırmalı biçimde değerlendirmektedir. Çalışmada, ilk olarak, ulusal ve uluslararası alan yazında göç yönetiminde yapay zeka kullanımına ilişkin çalışmalar incelenmiştir Bulgular, ikincil veriler detaylı bir şekilde incelendikten sonra elde edilmiştir. YZ’nin göç yönetiminde karar alma süreçlerini hızlandırdığı, veri temelli politika üretimini kolaylaştırdığı ve güvenlik kapasitelerini artırdığı; ancak aynı zamanda etik ikilemler, veri gizliliği riskleri ve algoritmik önyargılar gibi önemli sorunlar doğurduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, YZ tabanlı göç yönetiminde insan hakları temelli bir yönetişim çerçevesinin gerekliliğini vurgulamaktadır.

The İmpact GÖÇÜN KADINLARIN İSTİHDAM DURUMLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: MERSİN AFETEVLER MAHALLESİNDE NİCELİKSEL BİR ARAŞTIRMA

zeynep gökalp

Bu çalışmanın temel ekseni Mersin’e göç eden aileler içerisindeki kadınların istihdam durumlarını araştırmak üzerinedir. Çalışmada öncelikle AB ve OECD ülkelerinde göçün nedenleri ve kadınlar üzerindeki etkileri üzerinde durulmuş, daha sonra Türkiye’de ve Mersin’de göçün nedenleri ve kadınların istihdamı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Sonrasında ise Mersin Afetevler mahallesinde ikamet eden ve göçle gelen 50 kadının istihdam durumları incelenmiştir. Mersin'de kadın göçünün türüne bakıldığında daha çok evlilik göçünün tercih edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Mersin Afetevler Mahallesi'nde ikamet eden ve Mersin'e göç eden 50 kadından 27'sinin Mersin'e göç ettikten sonra çalışmaya başladığı sonucuna ulaşılmıştır.