Göçmen Girişimciliği Özel Sayısı Makale Çağrısı Sayı Editörleri: Olgu Karan ve Mehmet Rauf Kesici

2020-08-25

Göç Dergisi: Göçmen Girişimciliği Özel Sayısı Makale Çağrısı

Editörler: Olgu Karan ve Mehmet Rauf Kesici 

Özet Gönderi Tarihi: 29 Ekim 2020 | Tam Makale Gönderi Tarihi: 1 Mart 2021 

Gönderi adresi: https://dergi.tplondon.com/goc/about/submissions

Türkçe yazında yeni gelişmeye başlayan, Atlantik’in iki yakasında ise artan göçmen nüfusuna bağlı olarak 1970’li yıllarda oluşmaya başlayan (Light, 1972) etnik ekonomi ve göçmen girişimciliği yazınında kapsamlı araştırmalar gerçekleştirilmiş ve çeşitli teorik yaklaşımlar gerçekleştirilmiştir.

Etnik ekonomiler ve göçmen girişimciliğini anlama ve açıklamaya dönük çabaların ürünü olarak çeşitli teorik yaklaşımlar geliştirilmiştir. Süreç içinde Weber (1930) tarafından parya kapitalizm (pariah capitalism), Bonacich (1973) ve ardılları tarafından ise aracı azınlıklar (middleman minorities) yaklaşımları içinde formüle edilen göçmen girişimciliği, daha sonra ulus-aşırı yaklaşım, etnik sosyal sermaye (Sandler ve Tschirhart, 1980), etnik kümelenme ekonomileri (Wilson ve Portes, 1980) etnik hegemonya (Jiobu, 1988) ve etnik ekonomi (Light ve Gold, 2000) gibi teorik yaklaşımlarla derinlemesine işlenmiştir.

Bu çerçevede yapılan araştırmaların önemli bir kısmını, göçmenlerin nitelikleri, kültürleri,  motivasyonları, stratejileri, sosyal sermaye ve etnik ağları, hem kaynak hem de hedef ülkelerde oluşturdukları sermaye formlarını ele alan fail odaklı araştırmalar oluşmaktadır (Altınay, 2008; Altınay ve Altınay, 2006; Basu ve Altınay, 2002; Basu 1998; Bizri, 2017; Galbraith et al., 2007; Hofstede, 1991; Katila ve Wahlbeck, 2012; Kayalar ve Yıldız, 2017; Light, 2007; Mawson ve Kasem, 2019; McEvoy ve Hafeez, 2007; Obschonka ve Hahn, 2018, Özkul ve Dengiz, 2018; Shneikat ve Alrawadieh, 2019; Srinivasan, 1995; Waldinger, et al., 1990; Werbner, 1984, 1990).

Bugün artık mekân ve zamanı sıkıştıran telekomünikasyon ve ulaşım teknolojilerinin (Harvey, 1989) de etkisiyle, göçmen girişimciler geldikleri ülkelerdeki ilişkilerini düzenli bir şekilde sürdürebilmekte ve ulus-aşırı girişimcilik ağları kurabilmektedirler (Terjesen ve Elam, 2009; Portes, Guarnizo ve Haller, 2002). Göçmenlerin, ana vatanlarından göç ettikleri ülkelere taşıdıkları kültürel birikimler (“social remittances”) (Lewitt, 1998; Levitt ve Lamba-Nieves, 2013) ulus-aşırı ürünlere dönüşebilmektedir. Buna örnek olarak, Almanya ve İngiltere’deki yiyecek içecek sektöründe önemli bir yer tutan döner kebap verilebilir (Sirkeci, 2016).

Günümüzde, ayrıca, iç savaş sebebiyle milyonlarca mültecinin Türkiye başta olmak üzere Avrupa’ya göç etmesinden ötürü karar yapıcılar, sivil toplum kuruluşları ve sosyal araştırmacılar yeni sorunlar ve gündemlerle karşı karşıya kalmaktadırlar. Örneğin, Türkiye’ye giriş yapan ve geçici koruma statüsünde ikamet eden kayıtlı Suriye kökenli nüfus, Nisan 2020 verilerine göre  %98,2 oranında kentsel alanlarda yaşamakta, mülteci nüfusun görünürlüğü buralarda kurdukları küçük işletmelerle belirginleşmektedir.

Bütün bu değişimlere cevaben göçmen girişimciliği yazınında yeni eğilimler (Ram, Jones ve Villares-Varela, 2017) oluşmakta ve Bourdieucu ( Cederberg ve Villares-Varela, 2019; İnal, 2007a, 2007b ; Karan, 2019; Özbilgin ve Tatlı, 2005)  ya da karma gömülmüşlük teorisi (Kloosterman vd., 1999; Kloosterman, 2000) gibi kurumsal, sosyo-kültürel ve ekonomik bağlamı dikkate alan yaklaşımlar çok katmanlı bir analiz çerçevesi sunmaktadır.

Göçmen Girişimciliği Özel Sayısı’nda aşağıdaki alt başlıklarla sınırlı olmamakla birlikte şu temalarla ilgili çalışmalar beklenmektedir:

  • Göçmen girişimciliği araştırmalarında yöntem
  • Göçmen girişimciliğini açıklamada kullanılan analitik ve teorik araçlar
  • Göçmen girişimciliği ve entegrasyon
  • Göçmen girişimciliğinin politik, kültürel ve ekonomik değişimlerdeki rolü
  • Göçmen girişimciliğinin etnik ekonomilerdeki fonksiyonları
  • Göçmen girişimcilerin kimlik inşa süreçleri
  • Göçmen girişimciliğinde rekabet ve işbirliği
  • Göçmen girişimcilerin iş yeri açma ve sürdürülebilirlik stratejileri
  • Mültecilerin girişimcilik faaliyetleri ve emek süreci
  • Göçmen girişimciler ve ırkçı sosyal dışlanma
  • Göçmen girişimciler ve sömürü
  • Sosyal ağlar ve mekânsal etkenler
  • İflas eden göçmen işletme sahipleri
  • Farklı göçmen gruplarında girişimcilik
  • Farklı ülkelerde göçmen girişimciliği ve ilgili politikalar
  • İkinci, üçüncü kuşak göçmen girişimciliği
  • Kadın girişimciler
  • Göçmen aile işletmeleri
  • Ulus-aşırı göçmen girişimciler

 

Kaynakça

Altınay, L. (2008). The Relationship between an Entrepreneur’s Culture and the Entrepreneurial Behaviour of the Firm. Journal of Small Business and Enterprise Development, 15 (1), 111-129.

Altınay, L., ve Altınay, E. (2006). Determinants of Ethnic Minority Entrepreneurial Growth in the Catering sector. The Service Industries Journal, 6, 203–221.

Basu, A., & Altınay, E. (2002). The Interaction Between Culture and Entrepreneurship in London’s Immigrant Business. International Small Business Journal, 20, 371–394.

Bizri, R. M. (2017). Refugee-entrepreneurship: A Social Capital perspective. Entrepreneurship and Regional Development, 29(9/10), 847-868

Bonacich, E. (1973). A Theory of Middleman Minorities. American Sociological Review, 38(5), 583-594

Cederberg, M., ve Villares-Varela. (2019). Ethnic Entrepreneurship and the Question of Agency: The Role of Different Forms of Capital, and the Relevance of Social Class. Journal of Ethnic and Migration Studies, 45(1), 115-132.

Galbraith, C. S., Rodriguez, C. L., & Stiles, C. H. (2007). Social Capital as a Club Good: the Case of Ethnic Communities and Entrepreneurship. Journal of Enterprising Communities: People and Places in the Global Economy. 1(1), 38-53.

Harvey, D. (1989) The Condition of Postmodernity. Oxford: Blackwell.

Hofstede, G. (1991). Cultures and Organizations: Software of the Mind. London, McGraw-Hill

İnal, G. (2007a) Why do Minorities Launch Businesses in Britain? International Journal of Business and Globalisation, 1(1), 51-59.

İnal, G. (2007b). A Comparative Study of the Reasons for and Means of Setting-up a Small Business: The Case of Turkish Cypriot Restaurateurs and Lawyers in North Cyprus and Britain. Ph.D. diss.,Queen Mary, University of London

Jiobu, R. M. (1988). Ethnic Hegemony and the Japanese of California. American Sociological Review, 53(3), 353-367

Karan, O. (2019). Suriyeli Mültecilerin Esnaflaşmasını Anlamada Bourdieucu Yaklaşımın Olanakları. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 39(2), 249-276.

Katila, S., ve Wahlbeck, Ö. (2012). The Role of (transnational) Social capital in the Start-up Processes of Immigrant Businesses: The Case of Chinese and Turkish restaurant Businesses in Finland. International Small Business Journal, 30(3), 294-309

Kayalar, M., ve Yıldız, S. (2017). Uluslararası Göç Sonrası Ortaya Çıkan Girişimcilik Türleri. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültei Dergisi, 22, 55–62

Kloosterman, R. (2000). Imigrant entrepreneurship and the institutional context: A theoretical exploration. In J. Rath (Ed.), Immigrant Business. The Economic, Politico-Institutional and Social Environment (pp. 135-160). Basingstoke: Macmillan.

Kloosterman, R., van der Leun, J. P., ve Rath, J. (1999). Mixed embeddedness, migrant entrepreneurship and informal economic activities. International Journal of Urban and Regional Research, 23(2), 253-267.

Levitt, P. (1998). Social Remittances: Migration Driven Local-level Forms of Cultural Diffusion. International Migration Review, 32(4), 926–48.

Levitt, P., & Lamba-Nieves, D. (2013). Rethinking social remittances and the migration-development nexus from the perspective of time. Migration Letters10(1), 11-22. https://doi.org/10.33182/ml.v10i1.107

Light, Ivan. (1972) Ethnic Enterprise in America: Business and Welfare Among Chinese, Japanese, and Blacks. University of California Press: Berkeley, Los Angeles, and London

Light, I., & Gold, S. J. (2000). Ethnic Economies. Academic Press

Light, I. (2007). Global Entrepreneurship and Transnationalism. In Dana, L. P. (Eds). Handbook of Research on Ethnic Minority Entrepreneurship: A Co-evolutionary View on Resource Management. 3-15. Edward Elgar Publishing.

Mawson, S., ve Kasem, L. (2019). Exploring the Entrepreneurial Intentions of Syrian Refugees in the UK. International Journal of Entrepreneurial Behaviour & Research, 25(5), 1128-1146.

McEvoy, D., ve Hafeez, K. (2009). Ethnic Enclaves or Middleman Minority? Regional patterns of Ethnic Minority Entrepreneurship in Britain. International Journal of Business and Globalisation, 3, 94–110.

Obschonka, M., ve Hahn, E. (2018). Personal Agency in Newly Arrived Refugees: The Role of personality, Entrepreneurial Cognitions and Intentions, and Career Adaptability. Journal of Vocational Behavior, 105, 173-184

Özbilgin, M., ve Tatlı, A. (2005). Book Review Essay: Understanding Bourdieu’s Contribution to Organisation and Management Studies. Academy of Management Review, 30, 855–877.

Özkul, G., ve Dengiz, S. (2018). Economic Contributions of Syrian Immigrants to the Hatay Province in the Context of Immigrant Entrepreneurship. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Social Sciences Institute, 10 (26), 897-919

Portes, A., L.E. Guarnizo, ve W. Haller (2002) Transnational Entrepreneurs: An Alternative form of Immigrant Economic Adaptation. American Sociological Review. Vol 67, April, 278-298.

Ram, M., Jones, T., ve Villares-Varela, M. (2017). Migrant entrepreneurship: Reflections on research and practice. International Small Business Journal, 35(1), 3-18.

Sandler, T., & Tschirhart, J. T. (1980). The Economic Theory of Clubs: An Evaluative Survey. Journal of Economic Literature18(4), 1481-1521

Shneikat, B., ve Alrawadieh, Z. (2019). Unravelling Refugee Entrepreneurship and Its Role in Integration: Empirical Evidence from the Hospitality Industry. The Service Industries Journal, 39(9/10), 741-761

Sirkeci, I. (2016). Transnational Döner Kebab taking over the UK. Transnational Marketing Journal, 4(2), 143-158. https://doi.org/10.33182/tmj.v4i2.397

Srinivasan, S. (1995). The South Asian Petite Bourgeoisie in Britain. Aldershot, UK: Avebury.

Terjesen, S. ve Elam, A. (2009) Transnational Entrepreneurs’ Venture Internationalisation Strategies: A Practice Theory Approach. Entrepreneurship: Theory and Practice, 33 (6), 1093-1120

Waldinger, R. D., Aldrich, H., & Ward, R. (1990). Ethnic entrepreneurs: Immigrant business in industrial societies (Vol. 1). Sage Publications, Inc.

Weber, M. (1930). The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism. Translated by T. Parsons. New York: Scribner

Werbner, P. (1984). Business on Grust: Pakistani Entrepreneurship in the Manchester Garment Trade. In R. Ward & R. Jenkins (Eds.), Ethnic Communities in Business: Strategies for Economic Survival (pp. 1–19). Cambridge, MA: Cambridge University Press

Werbner, P. (1990). Renewing an Industrial Past: British Pakistani Entrepreneurship in Manchester. Migration, 8, 17–41.

Wilson, K. L., & Portes, A. (1980). Immigrant Enclaves: An Analysis of the Labor Market Experiences of Cubans in Miami. American Journal of Sociology86(2), 295-319.

Editörler: Olgu Karan ve Mehmet Rauf Kesici

Özet Gönderi Tarihi: 29 Ekim 2020

Tam Makale Gönderi Tarihi: 1 Mart 2021

Gönderi adresi: https://dergi.tplondon.com/goc/about/submissions

www.GocDergisi.com