Göç Ekonomisi Özel Sayısı Makale Çağrısı

2021-02-16

Göç Dergisi: Göç Ekonomisi Özel Sayısı Makale Çağrısı

Editörler: Ayşegül Kayaoğlu (Istanbul Teknik Üniversitesi, Ekonomi Bölümü, Türkiye; Economic Research Forum, Mısır) ve Olgu Karan (Başkent Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü, Türkiye) 

Özet Gönderi Tarihi: 1 Haziran 2021 | Tam Makale Gönderi Tarihi: 1 Ağustos 2021  

Gönderi adresi: https://dergi.tplondon.com/goc/about/submissions

UNHCR’ın istatistiklerine göre 2019’da toplamda 79,5 milyon zorla yerinden edilmiş kişi bulunmaktadır ve bunların 26 milyonu mülteci statüsündedir. Ayrıca mültecilerin de %85’i kalkınmakta olan ülkelerde yaşamaktadırlar. 2011’den önce göç yazınında daha çok Avrupa’daki Türk göçmenler ve şehirleşme bağlamlarında ele alınan Türkiye, günümüzde en fazla mülteciye ve mülteci çocuğa ev sahipliği yapan ülke olarak göçün ekonomiye etkisi konusunda incelenmesi gereken önemli araştırma sahalarından biri haline gelmiştir.

Zorla yerinden edilmiş nüfusa ek olarak bir de isteğe bağlı göç sebebiyle ülkeler arasında güçlü göç dalgaları yaşanmaktadır. 2019 yılında dünyadaki uluslararası göçmenlerin sayısı 272 milyondu, yani dünya nüfusunun %3,4’ünü oluşturmaktaydı. Uluslararası göçün yanı sıra ülke içi göçler de henüz şehirlerdeki altyapı yatırımlarını hızlandıramayan ya da kırsal kalkınmayı geliştirmeye çalışan ülkeler için günümüzün önemli olgularından biridir (Kayaoglu ve Naval 2017; Kayaoglu 2017).

Göçün hem göç alan hem de veren ülkelere etkisi uzun yıllar akademik yazının konusu olmuştur. Yıldan yıla artan göçmen sayısıyla birlikte özellikle Avrupa ve ABD’de göçmen karşıtlığının arttığı ve bunun en önemli sebeplerinden birinin de göçün ekonomilere etkisi ya da etkilerine dair algılar olduğu görülmektedir (Pew Research Centre, 2018).  Ayrıca her ne kadar bu ülkeler seçici bir göçmen politikası izleseler de hem kayıt dışı göç hem de zorunlu göçler sebebiyle izledikleri politikanın dışına çıkmak zorunda kalmışlardır. Kalkınmakta olan ülkeler için ise durum çok daha zor görünmektedir. Hali hazırda kendi vatandaşlarının ekonomik sorunlarını çözme konusunda sorunlar yaşayan bu ülkeler, artan nüfusun iyi olma halini de düşünmek ve ülkedeki toplumsal insicamı olumsuz etkileyecek herhangi bir gelişmenin önüne geçmek zorundadırlar.

Dolayısıyla göçün (zorunlu ya da isteğe bağlı uluslararası göç ile iç göçün) hem sebeplerinin hem de sonuçlarının anlaşılması daha da önem kazanmaktadır. Ancak göç ekonomisi literatürü birçok konuda henüz bir görüş birliğine varabilmiş değildir (bkz. Fasani, Llull ve Tealdi 2020; Blau ve Hunt, 2019; Aksoy ve Poutvaara 2019; Dustmann, Schönberg ve Stuhler, 2016; Peri 2016). Ayrıca bulguların karşılaştırılabilirliği de pek mümkün değildir ve bunda da hem incelenen bağlamın hem de kullanılan veri ve analiz yöntemlerinin farklılığı önemli rol oylamaktadır. Örneğin, göçün ekonomiye etkisi incelenirken ekonomik durumun da göç üzerindeki etkisini göz ardı etmemek gereklidir. Ya da göçün herhangi bir ekonomik göstergeye etkisi incelenirken, dış göç kaynaklı iç göç değişimlerinin de nasıl etkilendiği analizlere mutlaka dahil edilmelidir (Borjas 1987). Bu gibi istatistiksel sorunlar uygulamada araçsal değişkenler yöntemi (instrumental variables method) ya da göçün yerel ekonomik faktörlerden bağımsız geliştiği zorunlu göç gibi dışsal şokların nedensellik ilişkisini ortaya çıkaracak şekilde deneysel yöntemlerle analizi sayesinde aşılmaya çalışılmıştır (bkz. Azlor, Damm ve Schultz-Nielsen 2020; Clemens, Lewis ve Postel 2018; Ceritoglu, Yunculer, Torun ve Tumen 2017). Dolayısıyla bu ampirik yöntemlerde son birkaç yılda meydana gelen hızlı gelişmelerin, göç ekonomisi yazını için de önemli etkiye sahip olması kaçınılmazdır.

Başka bir konu ise göçmenlerin nitelikleri kadar göç edilen ülkeye eklemlenmelerinde bölgenin sektörel, sosyo-kültürel ve demografik yapısını göz önüne alan ve göçmenlerin entegrasyonunu etkileyen faktörleri araştıran çalışmaların eksikliğidir. Göçmenlerin karşılaştıkları zorluklar ve olanaklar şehrin, semtin ve hatta bulunulan sokağın dinamiklerine göre farklılaşmaktadır (Karan, Çakır ve Kurtarır, 2020) . Bu dinamikleri gözden kaçıran araştırmaların da etkili bir sosyal politika öngörüsü mümkün olamamaktadır.

Göç ekonomisi literatüründe görece eksik kalmış bir diğer kısım ise literatürün coğrafik olarak çoğunlukla kalkınmış ülkelere odaklanmasıdır (Ratha ve Shaw 2007; Hatton ve Williamson 2002). Yukarıda bahsedildiği gibi hem dünyadaki mülteci nüfusunun %85’ine ev sahipliği yapan ülkelere dair analizler hem de emek göçünün de çok yüksek boyutlarda olduğu ‘güneyden-güneye’ göç analizlerde çok az yer teşkil etmektedir. Dolayısıyla, bu özel sayı ile özellikle kalkınmakta olan ülkelerdeki göç ve ekonomi ilişkisini inceleyecek araştırma makalelerine yer vermek ve bu sayede henüz aydınlatılmamış ancak göç yönetimi için önemli bir rol oynayan bu coğrafyaya dair bulgular sunulmak istenmektedir.

Göç Ekonomisi Özel Sayısı’nda aşağıdaki alt başlıklarla sınırlı olmamakla birlikte şu temalarla ilgili özellikle veri analizine dayalı çalışmalar beklenmektedir:

  • Göçün iş piyasasına etkisi
  • Göçün farklı cinsiyetlerin istihdamlarına ve gelirlerine etkileri
  • Ekonomik entegrasyon
  • Beyin göçünün etkileri
  • Göç ve ekonomik kalkınma
  • Göç ve beceri uyumsuzluğu
  • Dijital emek göçü
  • Göç ve inovasyon
  • Göç ve uluslararası ticaret
  • Göç ve fiyatlar
  • Otomasyon ve göç
  • Gelir eşitsizliği ve göç
  • Kırsal kalkınma ve göç
  • Göç ve yerel yönetim ekonomileri
  • Beceri yönlü teknolojik gelişmeler (skill-biased technological change) ve göç
  • Göç ve yoksulluk
  • Göç ve çocuk işçiliği
  • Şartlı/şartsız maddi yardımların göçmenlerin/mültecilerin ekonomik entegrasyonuna etkisi
  • Göç ve tüketim davranışı

Kaynakça

Aksoy, C. G., & Poutvaara, P. (2019). Refugees' and Irregular Migrants' Self-Selection into Europe: Who Migrates Where?.

Azlor, L., Damm, A. P., & Schultz-Nielsen, M. L. (2020). Local labour demand and immigrant employment. Labour Economics, 101808.

Blau, F. D., & Hunt, J. (2019). The economic and fiscal consequences of immigration: highlights from the National Academies report. Business Economics54(3), 173-176.

Borjas, G. J. (1987). Self-selection and the earnings of immigrants (No. w2248). National Bureau of Economic Research.

Ceritoglu, E., Yunculer, H. B. G., Torun, H., & Tumen, S. (2017). The impact of Syrian refugees on natives’ labor market outcomes in Turkey: evidence from a quasi-experimental design. IZA Journal of Labor Policy6(1), 5.

Clemens, M. A., Lewis, E. G., & Postel, H. M. (2018). Immigration restrictions as active labor market policy: Evidence from the mexican bracero exclusion. American Economic Review108(6), 1468-87.

Connor, P., & Krogstad, J. M. (2018). Many worldwide oppose more migration–both into and out of their countries. Pew Research Centre.

Dustmann, C., Schönberg, U., & Stuhler, J. (2016). The impact of immigration: Why do studies reach such different results?. Journal of Economic Perspectives30(4), 31-56.

Fasani, F., Frattini, T., & Minale, L. (2020). Lift the Ban? Initial Employment Restrictions and Refugee Labour Market Outcomes.

Hatton, Timothy, and Jeffrey Williamson. 2002. “What Fundamentals Drive World Migration?” National Bureau of Economic Research Working Paper 9159.

Peri, G. (2016). Immigrants, productivity, and labor markets. Journal of economic perspectives30(4), 3-30.

Karan, O., Çakır, B., ve Kurtarır, E. (2020). “Hatay’daki Suriyelilerin Girişimcilik Alanındaki Deneyimleri ve Mekansal Faktörler”. Göç Dergisi, 7(1): 77-94.

Kayaoğlu, A. (2017). Hometown associations, urban-to-rural collective remittances and rural development in Turkey. Remittances Review2(2), 121-136.

Kayaoglu, A., & Naval, J. (2017). Urbanisation, Education and the Growth Backlog of Africa. Journal of African Economies26(5), 584-606.

Ratha, D., & Shaw, W. (2007). South-South migration and remittances. The World Bank.

United Nations, 2019. International Migrant Stock 2019. Population Division, Department of Economic And Social Affairs, United Nations.Database: POP/DB/MIG/Stock/Rev.2019..

Editörler: Ayşegül Kayaoğlu ve Olgu Karan

Özet Gönderi Tarihi: 15 Haziran 2021

Tam Makale Gönderi Tarihi: 15 August 2021

Gönderi adresi: https://dergi.tplondon.com/goc/about/submissions

www.GocDergisi.com