Mülteci Çocuklar ve Gençlerin Eğitiminde Dijitalleşme: Fırsatlar, Eşitsizlikler ve Sosyal-Psikolojik Sonuçlar
DOI:
https://doi.org/10.33182/gd.v13i1.965Anahtar Kelimeler:
mülteci çocuklar, dijital eğitim, dijital eşitsizlik, öz yeterlilik, okul aidiyeti, psikolojik iyi oluşÖzet
Zorunlu yerinden edilme, çocuk ve gençlerin eğitim sürekliliğini, okul aidiyetini ve psikolojik iyi oluşunu eş zamanlı olarak etkileyen çok katmanlı bir süreçtir. Dijital eğitim teknolojileri, okul dışında kalan, geçici hareketlilik yaşayan veya dil ve kapasite engelleri nedeniyle örgün eğitime sınırlı katılabilen mülteci öğrenciler için esnek öğrenme, dil desteği ve telafi eğitimi olanakları sunabilir. Bununla birlikte cihaz ve bağlantı eksikliği, düşük dijital okuryazarlık, tek dilli içerik, öğretmen ve aile desteğinin yetersizliği, çevrim içi zararlar ve çocuk verilerinin korunmasına ilişkin sorunlar mevcut eşitsizlikleri yeniden üretebilir. Bu kavramsal derleme, dijital eğitimin etkilerini erişim, nitelikli katılım, öz yeterlilik, algılanan kontrol, aidiyet, sosyal uyum ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkiler üzerinden incelemektedir. Hakemli çalışmalar ile doğrulanmış kurumsal raporlar tematik olarak sentezlenmiş, genel çocuk ve yetişkin örneklemlerinden elde edilen bulguların mülteci çocuklara doğrudan genellenmemesine dikkat edilmiştir. Sentez, teknolojik erişimin tek başına yeterli olmadığını, eğitimsel ve psikososyal kazanımların dilsel-kültürel uyarlama, öğretmen rehberliği, aile ve akran desteği, harmanlanmış öğretim, çevrim dışı seçenekler ve çocuk haklarına dayalı veri yönetişimiyle koşullandığını göstermektedir. Türkiye için önerilen çerçeve, dijital araçları yüz yüze eğitimin yerine geçen bağımsız çözümler olarak değil, mevcut kayıt, telafi eğitimi, sosyal koruma ve rehberlik hizmetlerini tamamlayan yaşa duyarlı bir destek katmanı olarak konumlandırmaktadır.

